openBIM
IFC+VN — hồ sơ mô hình máy đọc được
Để máy kiểm tra được một công trình, mô hình phải ở định dạng máy hiểu và phải chứa đúng thông tin cần kiểm tra. Hai việc đó tương ứng với hai chuẩn mở: IFC và IDS.
“IFC+VN” là tên gọi đề xuất cho bộ yêu cầu thông tin áp dụng tại Việt Nam, đặt theo mẫu IFC+SG mà Singapore dùng trong CORENET X. Đây chưa phải một chuẩn đã ban hành.
openBIM là gì
openBIM là cách làm việc với mô hình công trình dựa trên các chuẩn công khai, thay vì định dạng riêng của từng hãng phần mềm. Đơn vị thiết kế dùng phần mềm nào cũng được, miễn xuất ra được định dạng chung. Cơ quan nhà nước nhờ đó không bị buộc phải mua đúng phần mềm mà nhà thầu đang dùng.
Hai chuẩn nền tảng
Industry Foundation Classes
Định dạng dữ liệu mở mô tả công trình: cấu kiện gì, đặt ở đâu, thuộc tính ra sao. Tương ứng tiêu chuẩn quốc tế ISO 16739. Đây là thứ chủ đầu tư nộp lên.
Information Delivery Specification
Cách viết yêu cầu thông tin dưới dạng máy đọc được: hồ sơ phải có những cấu kiện nào, mỗi cấu kiện phải khai những thuộc tính gì. Chuẩn IDS 1.0 của buildingSMART chính thức từ 1/6/2024, cho phép máy tự kiểm tra mô hình IFC theo yêu cầu đã khai báo.
Bộ quy tắc số hoá — làm theo nấc
Không phải điều khoản nào của quy chuẩn cũng số hoá được ngay. Chúng tôi đề xuất chia làm hai nhóm và làm nhóm dễ trước.
Máy kiểm tra được ngay
Các chỉ tiêu đo trực tiếp từ hình học và thuộc tính của mô hình.
- — Mật độ xây dựng
- — Chiều cao công trình
- — Khoảng lùi so với chỉ giới
- — Lối thoát nạn và khoảng cách thoát nạn
- — Diện tích sàn, số tầng
Cán bộ vẫn phải xem
Các điều khoản cần diễn giải theo bối cảnh, máy chỉ hỗ trợ tra cứu.
- — Phù hợp quy hoạch và cảnh quan
- — Giải pháp kiến trúc, công năng
- — Các trường hợp đặc thù, xin điều chỉnh
- — Điều khoản có nhiều cách hiểu
Bộ quy chuẩn trọng tâm để số hoá trước: QCVN 01:2021/BXD — Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Quy hoạch xây dựng.
AI làm gì, cán bộ làm gì
AI không ký giấy phép và không thay cán bộ. AI làm vòng kiểm tra đầu tiên: đối chiếu mô hình với quy chuẩn và đánh dấu những điểm nghi vi phạm, kèm trích dẫn điều khoản tương ứng. Cán bộ thẩm định vẫn là người xem xét và quyết định cuối cùng. Mọi lần máy đánh dấu, mọi lần cán bộ chấp nhận hay bác bỏ đều được lưu vết — nên trách nhiệm vẫn rõ ràng như hiện nay, chỉ khác là cán bộ có thêm công cụ và có bằng chứng cho từng quyết định.
Singapore áp dụng cách tương tự trong CORENET X.